{ "attribution" : [ { "@language" : "en", "@value" : "National and University Library of Iceland" }, { "@language" : "is", "@value" : "Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn" } ], "description" : [ { "@language" : "en", "@value" : "It had long been a serious inconvenience to the trading companies that they couldn't find anywhere good sea charts of the coast of Iceland or information as to the most suitable and safest entries to the various harbours.
In 1776 an experienced Danish captain, Hans Erik Minor, in the service of a trading company was sent to Iceland. His task was to survey all the coasts and harbours, and investigate the fishing grounds and everything else involved in the preparation of charts. When Minor died in 1778 he had completed surveying the area from Reykjanes via Faxaflói and the northern part of Snæfellsnes as far as Stykkishólmur. The charts that Minor had completed were published in the year 1788 by the founder of the Danish Hydrographical Office, Poul de Løvenørn, with his corrections and alterations. In the same year that Minor began his work, the Danish Captain J. P. Wleugel surveyed the Eastern Fiords, from Hornafjördur to Borgarfjördur.
Løvenørn's publication of Minor's charts and the accompanying description of the coasts marked the end of an important chapter, and applied to precisely those regions where sailing could be expected. But there was still a long way to go before the projected task of surveying and charting all the coasts of the country was completed. Government interest in the affair seemed to have died when it no longer had to worry about the Icelandic trade monopoly. It is at this point that Løvenørn re-enters the picture and gets the project going again. A detailed report was sent to the king in the spring of 1800, and Løvenørn was consulted regarding all decisions, plans and preparations. In this resolution it is proposed that the survey of the coast be continued, based on thorough measurements of latitude and longitude, and triangulation. At the same time it is pointed out that the charts of Minor and Wleugel are not sufficiently reliable. It is urgently necessary to get best possible picture of the coast, this being a matter affecting the interests of the whole nation.
In the following spring (1801) the Norwegian captains Ole Mentzen Aanum and Ole Ohlsen were sent to Iceland to start surveying. The work wasn't completed until 1818 and among the people who were involved were Hans Jørgen Wetlesen, Hans Frisak, Michael Smith, Hans Jacob Scheel, Moritz L. Born and the surveyor Arent Aschlund.
The charts of the coast were published during the years 1818-1826 on six sheets. Løvenørn saw to their publication with the help of Scheel. The chart of Faxaflói was omitted, however, the intention being that the old chart by Minor from 1788 should continue to be used for the time being. The charts were accompanied by three volumes of pilot's instructions.
With the publication of the maps a big step was taken in the direction of surveying the country and the coastal lines were drawn for the first time approximately right." }, { "@language" : "is", "@value" : "Það hafði löngum verið versluninni nokkurt óhagræði að engin sæmileg sjókort voru til af ströndum Íslands né innsiglingum á hafnir þess. Til þess að bæta úr því hafði danski skipstjórinn Hans Erik Minor verið sendur til landsins árið 1776 til þess að mæla strandir og hafnir þess. Minor lést stuttu eftir að hann byrjaði á verkinu og hafði þá lokið við að mæla svæðið frá Reykjanesi til Snæfellsness. Sama ár og Minor hóf mælingar sínar hafði danski sjóliðsforinginn J. P. Wleugel mælt hluta af Austfjörðum. Árið 1788 voru þau kort er Minor hafði náð að ljúka við gefin út að undirlagi Poul de Løvenørn, forstöðumanns Sjómælingastofnunarinnar dönsku, með lagfæringum og breytingum hans.
Með útgáfu á kortum Minors var lokið drjúgum áfanga og einmitt af þeim slóðum þar sem var mest umferð siglinga. En þó að við bættust kort Wleugels var enn langt í land að lokið yrði við að mæla og kortleggja allar strendur landsins. Svo virtist sem áhugi stjórnvalda hefði dofnað með afnámi einokunarverslunarinnar. Á þessum tíma kemur Poul de Løvenørn aftur við sögu og hleypir málinu af stað. Hann var hafður með í ráðum er rentukammerið tók saman rækilega ályktun um málið og sendi konungi árið 1800. Í henni er lagt til að strandmælingarnar verði hafnar að nýju við Ísland og jafnframt bent á að sjókort þeirra Minors og Wleugels séu ekki nægilega nákvæm. Með mælingum fáist yfirlit sem auðveldi að gera viðeigandi ráðstafanir um tilhögun verslunarinnar auk þess sem þær skipti miklu máli fyrir allan hag landsmanna. Í framhaldi af þessari ályktun var verkið falið norsku liðsforingjunum Ole Mentzen Aanum og Ole Ohlsen og skyldi kostnaður að hluta til greiddur úr kollektusjóði en í honum voru peningar sem safnast erlendis til hjálpar nauðstöddu fólki eftir Skaftárelda. Þeim félögum sóttist verkið seint og kom Aanum lítið við sögu þess. Árið 1803 fékk Ohlsen liðstyrk með komu Hans Jørgen Wetlesen og Hans Frisak til landsins. Á árunum 1805-6 hættu Ohlsen og Wetlesen og Michael Smith og Hans Jacob Scheel komu í þeirra stað. Það kom síðan í hlut Frisak og Scheel að vinna mestan hluta verksins. Þegar þeir héldu á brott árið 1814 höfðu þeir þríhyrningamælt alla ströndina en látið hina nákvæmari strandmælingu sitja á hakanum. Árið 1815 voru þeir Moritz Ludvig Born lautinant og Arent Aschlund landmælingamaður sendir til Íslands til þess að ljúka verkinu sem þeir gerðu 1815-1818. Mælingarnar höfðu þá staðið í 18 ár. Strandkortin voru síðan gefin út á sex blöðum á árunum 1818-1826 á vegum Løvenørns með hjálp Scheels. Kortinu af Faxaflóa var sleppt, líklega vegna sparnaðar, og átti áfram að nota hið forna kort Minors frá 1788. Þetta var óheppilegt vegna þess að hér var um fjölförnustu siglingaleið landsins að ræða. Mælikvarði er ekki tilfærður á kortunum en hann mun vera hér um bil 1:250.000. Hnattlengdir eru markaðar eftir hádegisbaugunum um Greenwich, París og Kaupmannahöfn. Yfirlitskort fylgir með og er í mælikvarðanum 1:1.000.000. Sum kortin eru skreytt með smámyndum af íslenskri náttúru og mannlífi. Auk sjókortanna sjálfra tók Løvenørn saman þrjú hefti af strandlýsingu eða sjóleiðabók, í framhaldi af sams konar riti sem hann gaf út 1788 með kortum Minors.
Með þessum mælingum var lokið merkum áfanga í könnun landsins og strandlínur þess markaðar í fyrsta sinn nokkurn veginn rétt. Kortin sýna helstu fjöll og ár við ströndina en þegar dró inn til landsins varð ennþá að fara eftir aldargömlum uppdráttum. Það var ekki fyrr en rúmum tveim áratugum síðar að fyllt var upp í eyðuna með kortum Björns Gunnlaugssonar." } ], "label" : "Voxende kaart over Skagestrands Bugt i Iisland", "sequences" : [ { "canvases" : [ { "height" : 11970, "images" : [ { "motivation" : "sc:painting", "on" : "https://islandskort.is/map/591/canvas/4976", "resource" : { "height" : 11970, "width" : 8047, "service" : { "profile" : "http://iiif.io/api/image/2/level1.json", "@context" : "http://iiif.io/api/image/2/context.json", "@id" : "https://islandskort.is/iiif/2/4976" }, "@id" : "https://islandskort.is/iiif/2/4976/full/full/0/default.jpg", "@type" : "dctypes:Image" }, "@id" : "https://islandskort.is/map/4976/annotation", "@type" : "oa:Annotation" } ], "label" : [ { "@language" : "en", "@value" : "1" }, { "@language" : "is", "@value" : "1" } ], "width" : 8047, "@type" : "sc:Canvas", "@id" : "https://islandskort.is/map/591/canvas/4976" } ], "@type" : "sc:Sequence", "@id" : "https://islandskort.is/map/591/sequence/default" } ], "structures" : [ ], "thumbnail" : { "@id" : "https://islandskort.is/iiif/2/4976/full/full/0/default.jpg" }, "viewingHint" : "individuals", "@type" : "sc:Manifest", "@id" : "https://islandskort.is/map/591/manifest", "@context" : "http://iiif.io/api/presentation/2/context.json", "metadata" : [ ] }